Mecidiyeköy Meydanı

Söz konusu alan, kullanıcıların metro ve metrobüs aktarımını sağlamak üzere kentsel güzergahta konumlanan, kritik bir düğüm noktası ve potansiyel bir arayüz olarak tanımlanmaktadır. Mevcut durumda, yüksek hızlı çok şeritli taşıt akslarının kuşattığı ve strüktürel olarak kesiştiği bir refüj parçası olarak algılanan bu fragman, yaya deneyimi açısından mekansal süreksizlik ve erişim kopukluğu gibi ciddi dezavantajlar sunmaktaydı.

Yoğun araç trafiği nedeniyle ortaya çıkan ses ve görüntü kirliliğinin en üst düzeyde olduğu bu çeper bölge, kentsel dokuyla bağlamsal bir ilişki kurmaktan uzak, atıl ve işlevsiz bir kimlik sergilemekteydi. Ek olarak, bu kentsel boşluk, yasa dışı otopark faaliyetleriyle ele geçirilerek, kamusal alanın erişilebilirliği, estetiği ve güvenlik algısı aleyhine bir mekansal bozulmaya uğramıştı. Bu durum, söz konusu alanın acil bir kentsel yenilenme ve yeniden programlama ihtiyacını ortaya koymaktadır.

Proje kapsamında ilk adımımız, mevcut saha koşullarını niceliksel verilere dayandırmak oldu. Bu doğrultuda, söz konusu alandaki akustik kirliliğin şiddeti ve dağılımı belirli ölçüm noktalarında ve farklı zaman dilimlerinde ölçüldü. Kullanıcı hareketliliği ve mekansal kullanım paternlerini anlamak amacıyla, gün boyu devam eden çekimler ve hızlandırılmış görüntüler (timelapse) aracılığıyla yaya akışları gözlemlendi.

Bu kapsamlı veri toplama ve analiz süreci, alanın kentsel dinamiklerine ve potansiyel kullanım kurgularına dair derinlemesine bir kavrayış sağladı. Elde edilen bulgular ışığında, bu alana yönelik müdahale stratejimiz, akupunktur etkisi yaratacak hassas ve odaklanmış dokunuşlarla, mekansal kalitenin iyileştirilmesi ve olumlu etkilerin çevreye yayılımının tetiklenmesi üzerine kurgulandı. Bu yaklaşım, minimal müdahale ile maksimum etkiyi hedeflerken, alanın bütünsel kentsel çevresiyle entegrasyonunu sağlamayı amaçlamaktadır.

Mecidiyeköy Meydan düzenlemesinin temel tasarım yaklaşımı dört tarafı yollar ile çevrili olan bu alanın trafik gürültüsü ve yoğunluğundan, yeşil alan bitkisel tampon ile ayrıştırılarak kullanıcılar için güvenli, kontrollü ve yeşil bir meydan yaratma fikridir. Yapılan alan değerlendirmelerinde gürültü kirliliği ve araçların yarattığı görsel yorgunluk yeşil alan ile tamponlanmış, böylece meydan iki çeperi kontrollü hale getirilmiştir.

Yaya geçişleri ve hareketliliği göz önüne alınarak,  ana yaya bağlantısının sağlandığı alanlarda yavaşlatılmış trafik ile yayanın hemzemin bir şekilde karşıdan karşıya geçişi sağlanmış, Meydan yaya öncelikli bir yaklaşım ile dönüştürülmüştür. Ana geçiş bağlantısı, insanların gün içerisinde hızlı geçiş yaptıkları omurga olarak sert zemin olarak tasarlanmış, bu yaya bağlantısı aydınlatma direkleri ve yönlendirmeler ile birlikte kurgulanmıştır. Meydan’ın tamamında tek tip ağaç kullanılmış, beyaz gövdeli bu ağacın (betula alba – huş) Meydan’ın sanat kimliğine katkı sağlaması amaçlanmıştır. Ağaç ızgaraları sanat bazaları olarak özel olarak düşünülmüş, sanatçıların eserlerinin ağaçlar ile birlikte sergileneceği, zamanla meydanın heykel ve sanat eserleri ile gelişeceği yaklaşımı geliştirilmiştir. Yeşil alanın olduğu bölgede insanların oturacağı, nefesleneceği, dinleneceği bir ahşap oturma basamakları, meydanın hızlı yaya geçişleri üzerinde kiosklar ve bu kioskların olduğu bölgelerde oturma elemanları kullanılmıştır. Meydan geneli bitkilendirme karakteri çevre kirliliğinin yoğun olduğu bu bölge için karbon tutucu bitkiler ile yapılmış, böylece karbon azalımına katkı sağlayacak bir kent meydanı tasarlanmıştır. Ağaçlar ve bitkilerin gürültü kirliliğini azaltması ve görsel olarak trafik yoğunluğuna bariyer oluşturması böylece Meydan’ın yayalar için konforlu hale gelmesi sağlanmıştır.

Mecidiyeköy Meydanı, ulaşım hub’ı olarak insanların gün içerisinde sayısız defa geçtiği, uğradığı, ayak bastığı bir alandır. Meydan’ın geçilen bir yer olmasının ötesinde, durulan, beklenilen ve buluşulan bir alan olmasını da mümkün kılacak bir yaklaşım ile, Meydan’da Mecidiyeköy Sanat ve İstanbul Kitapçısına yer verilmiş, kentlinin sanat ile buluşması için bir durak alan yaratılmıştır. Yapıların genel yaklaşımında sanat ile karşılaşma kurgusu benimsenmiş, dışarıdan görülen, izlenen ve temas edilen bir kurguda kent ekranı olarak tasarlanmıştır. Böylece 7/24 izlenen bir sanat, kentlinin gündelik hayatının bir parçası olacaktır.